Tuyến giáp là một tuyến nội tiết nhỏ nằm ở vùng cổ, có vai trò quan trọng trong việc điều hòa chuyển hóa, nhịp tim, nhiệt độ cơ thể và đặc biệt là sự phát triển não bộ. Trong thai kỳ, hormone tuyến giáp của người mẹ có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi, nhất là trong những tháng đầu khi tuyến giáp của thai nhi chưa hoạt động hoàn thiện.
Theo các chuyên gia Nội tiết – Tuyến giáp, việc phát hiện và kiểm soát sớm các bệnh lý tuyến giáp giúp hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn đến sức khỏe của cả mẹ và bé.
Rối loạn tuyến giáp thường gặp khi mang thai
Hai tình trạng phổ biến là suy giáp và cường giáp.
- Suy giáp thai kỳ
Suy giáp là tình trạng tuyến giáp không sản xuất đủ hormone cần thiết cho cơ thể. Nguyên nhân có thể liên quan đến bệnh tuyến giáp tự miễn, thiếu iod hoặc tiền sử điều trị bệnh tuyến giáp.
Mẹ bầu bị suy giáp có thể xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, da khô, táo bón, sợ lạnh, tăng cân, rụng tóc hoặc khó tập trung.
Nếu không được phát hiện và điều trị phù hợp, suy giáp có thể làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, tăng huyết áp thai kỳ, thai nhẹ cân và ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh của trẻ.
- Cường giáp thai kỳ
Cường giáp xảy ra khi tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone, trong đó bệnh Graves-Basedow là một nguyên nhân thường gặp.
Các dấu hiệu có thể bao gồm tim đập nhanh, run tay, lo lắng, mất ngủ, ra nhiều mồ hôi và sụt cân.
Cường giáp không được kiểm soát tốt có thể làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, tiền sản giật. Một số trường hợp, kháng thể của mẹ có thể ảnh hưởng đến tuyến giáp của thai nhi, khiến trẻ có nguy cơ bị cường giáp sau sinh.
Tuyến giáp ảnh hưởng đến thai nhi như thế nào?
Trong giai đoạn đầu thai kỳ, thai nhi phụ thuộc phần lớn vào hormone tuyến giáp từ người mẹ. Đây cũng là thời điểm não bộ và hệ thần kinh của thai nhi đang phát triển mạnh.
Vì vậy, tình trạng thiếu hoặc thừa hormone tuyến giáp kéo dài, đặc biệt khi không được điều trị, có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, đồng thời làm tăng nguy cơ sinh non, thai nhẹ cân và một số biến chứng thai kỳ.
Tuy nhiên, không phải cứ mắc bệnh tuyến giáp là thai nhi chắc chắn bị ảnh hưởng. Nếu bệnh được phát hiện sớm, điều trị đúng và theo dõi định kỳ, phần lớn mẹ bầu vẫn có thể trải qua thai kỳ an toàn và sinh con khỏe mạnh.
- Khi nào mẹ bầu nên kiểm tra tuyến giáp?
Phụ nữ mang thai nên trao đổi với bác sĩ về việc kiểm tra tuyến giáp, đặc biệt nếu thuộc nhóm nguy cơ như:
Có tiền sử mắc bệnh tuyến giáp hoặc từng phẫu thuật, xạ trị tuyến giáp.
Gia đình có người mắc bệnh tuyến giáp.
Từng bị sảy thai, thai lưu hoặc sinh non.
Có các triệu chứng nghi ngờ như mệt mỏi kéo dài, tăng hoặc sụt cân bất thường, tim đập nhanh, run tay, rụng tóc, da khô…
Đang sử dụng thuốc điều trị bệnh tuyến giáp.
Xét nghiệm TSH và FT4 thường được sử dụng để đánh giá chức năng tuyến giáp. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm kháng thể hoặc siêu âm tuyến giáp.
Chủ động kiểm tra để bảo vệ mẹ và bé
Phụ nữ có kế hoạch mang thai, đặc biệt những người có yếu tố nguy cơ, nên kiểm tra chức năng tuyến giáp trước khi mang thai hoặc ngay khi phát hiện có thai theo tư vấn của bác sĩ.
Tuyến giáp tuy nhỏ nhưng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi. Phát hiện sớm, điều trị đúng và theo dõi định kỳ là cách hiệu quả giúp kiểm soát bệnh tuyến giáp trong thai kỳ và giảm nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và bé.
Số 469 Nguyễn Trãi, Võ Cường, TP Bắc Ninh
Hotline: 1900 636 550 – 0818 265 239
